Zapowiedzi

W serii Biblioteka Europejska

S. Kierkegaard, tłum. Karol Toeplitz

Bojaźń i drżenie

Książka jest komentarzem fragmentu „Księgi rodzaju” Starego Testamentu, w którym stary patriarcha Abraham zostaje postawiony w obliczu nakazu Boga do uśmiercenia swojego syna Izaaka. Duńczyk zarysowuje tu w sposób niebanalny, a jednocześnie przejmujący, tak zwaną sytuację konfliktową, doniosły problem etyczny, wskazując jednocześnie na różne sposoby jej rozstrzygania, jako że od czasu zamordowania Abla w społeczności Izraelitów obowiązywała zasada „nie zabijaj”, a teraz ten sam Normodawca żąda dokonania zabójstwa, który to czyn ma się okazać ofiarą, a nakaz ma być próbą wiary.

opracowanie R. Kuliniak, D. Leszczyna, M. Pandura, Ł. Ratajczak

Korespondencja Izydory Dąmbskiej z Romanem Witoldem Ingardenem

Korespondencja pomiędzy Izydorą Dąmbską a Romanem Ingardenem, obejmuje 180 listów. Rozpoczyna się ona przed II wojną i trwa do końca lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku. Odsłania w znacznej części kuluary przedwojenne lwowskiej szkoły filozoficznej Kazimierza Twardowskiego, z którą zarówno Dąmbska, jak i Ingarden byli związani. Ukazuje, jak rozwijał się polski ruch filozoficzny we Lwowie. Dotyczy w znacznej części wspólnych prac Dąmbskiej i Ingardena w Polskim Towarzystwie Filozoficznym, a także w redakcji Ruchu Filozoficznego i Studia Philosophica.

opracowanie R. Kuliniak, D. Leszczyna, M. Pandura, Ł. Ratajczak

Korespondencja Romana Witolda Ingardena.
Z dziejów „Studia Philosophica. Commentarii Societatis Philosophicae Polonorum

Korespondencja dotyczy powołania oraz powojennej reaktywacji i funkcjonowania jedynego polskiego obcojęzycznego czasopisma filozoficznego, pod tytułem Studia Philosophica. Commentarii Societatis Philosophicae Polonorum. Inicjatorem i pomysłodawcą czasopisma był Kazimierz Twardowski, a sam projekt de facto realizowali, przez wiele lat Roman Ingarden we współpracy z Kazimierzem Ajdukiewiczem i innymi filozofami z kręgów filozofii lwowskiej. Publikacja powstawała w oparciu o niepublikowane dotąd materiały archiwalne. Jej podstawę stanowi zachowana korespondencja Ingardena z różnymi naukowcami-filozofami polskimi z lat 1945-1957. We wstępie, autorzy opracowania, opisują mało znane dzieje czasopisma, od jego lwowskich początków aż po dramatyczny koniec w roku 1952 spowodowany brutalnym atakiem komunistycznych funkcjonariuszy.

Dotychczas wydawca opublikował następujące tomy korespondencji polskich filozofów: Korespondencja między Romanem Witoldem Ingardenem i Kazimierzem Twardowskim (2016), Korespondencja Wincentego Lutosławskiego z Kazimierzem Twardowskim (2017), Korespondencja Władysława Weryhy z Kazimierzem Twardowskim (2017). W przygotowaniu, oprócz niniejszego tomu, znajduje się: Korespondencja Izydory Dąmbskiej z Romanem Ingardenem.

W serii Ad Fontes

Św. Tomasz z Akwinu

Komentarz do “O duszy” Arystotelesa

Komentarz do “O duszy” Arystotelesa napisał Tomasz podczas swego pobytu w Rzymie, w latach 1267-1268. W tym pierwszym ze swych komentarzy do dzieł filozoficznych Arystotelesa,Tomasz posłużył się nową techniką komentatorską, bardziej krytyczną i bliższą literze objaśnianego tekstu. Możemy przypuszczać, że wynikało to z dążenia Tomasza do zneutralizowania niebezpieczeństwa, zawartego w rzetelnym, literalnym Commentarium magnum Awerroesa, dla którego ortodoksyjnej przeciwwagi nie mogły stanowić prace poprzedników Tomasza, takie jak odchodząca często od litery parafraza Alberta Wielkiego.

W serii Daimonion

Anna Grzegorczyk

Źródła sensu w humanistyce

Termin wydania: 2018 r.

Ta książka powstała z troski o los współczesnej humanistyki. Autorka, która w swych pracach przebyła różne drogi badań w tej dziedzinie, ma wszelkie dane do postawienia wiarygodnej diagnozy.

Humanistyka przeżywa dziś głęboki kryzys. Tradycyjne metody jej uprawiania prawdopodobnie znalazły się ukresu swych możliwości, a nowe zdają się zbyt jednostronne, a nawet jałowe: jak długo można dekonstruować zastane struktury semiotyczne albo interpretować interpretacje? Wyjściem wydaje się ponowne wniknięcie w samą istotę humanistyki i podjęcie ponownego zbadania jej źródeł. Zadaniem nauk humanistycznych jest nie tyle poznawanie, a nawet rozumienie szeroko ujmowanej rzeczywistości człowieka, ile jej p o j m o w a n i e. A to polega na poznaniu zarazem uobecniającym i uczestniczącym, przede wszystkim zaś skierowanym na ostateczne źródło sensu – Absolut. Sprostaniu temu zadaniu najbliższa jest fenomenologia, zwłaszcza w tej wersji, jaką proponuje Edyta Stein. W ramach tak rozumianej fenomenologicznej humanistyki trzeba ponownie przebadać obszary filozoficznej antropologii, hermeneutyki i semiotyki, ale także otworzyć się na poznawanie czysto duchowe, do którego przybliża doświadczenie religijne. Prowadzeni integralną (nie tylko czysto intelektualną) mocą ducha możemy spodziewać się łaski „dotknięcia sensu” , a w nim nadziei odrodzenia wielkiej, autentycznej humanistyki.

Książka prof. Anny Grzegorczyk jest niezwykle ważna. Nie ukrywa krytycznego stanu dzisiejszej humanistyki, niczego nie odrzuca z jej dotychczasowego dorobku: sugeruje raczej, by go przemyśleć na nowo. Przede wszystkim zaś uzupełnić jej wymiar horyzontalny – wertykalnym: spojrzeniem ku wartościom najwyższym. Do źródła zawsze idzie się pod prąd.

Władysław Stróżewski

Bogdan Dembiński

Stara Akademia Platona

Termin wydania: 2018 r.

Można w działalności Akademii, w jej późnej fazie, dostrzec dwie tendencje. Z jednej strony utrzymana zostaje koncepcja matematycznego przyrodoznawstwa i głębokie studia nad naturą świata, którą reprezentantują Euklides i Eratostenes. Z drugiej strony pojawiają się rozbudowane analizy związane ze zrozumieniem istoty ludzkiej egzystencji. Chodzi przede wszystkim o problematykę etyczną oraz zagadnienie optymalnizacji życia, skutkujące stanem zadowolenia i szczęścia. Jest to konsekwencja zmian, jakie dokonały się w świecie greckim po podbojach Aleksandra. W ciągu kilkunastu zaledwie lat, rzeczywistość, w jakiej przyszło żyć Grekom, zmieniła się radykalnie, rozpoczynała się epoka hellenistyczna. Zachowanie dotychczasowego modelu i sposobu życia stało się już niemożliwe. Pojawiła się konieczność nowych rozwiązań, potrzeba nowych odpowiedzi, zgodnych ze zmieniającymi się okolicznościami i sytuacjami. Odpowiedzi zdecydowali się udzielić filozofowie, skupieni w licznych szkołach filozoficznych. Jedną z nich była Akademia. Platonicy w osobach Polemona, Kratesa i Krantora podjęli wyzwanie i starali się przedstawić własne projekty, odwołując się z jednej strony do tradycji szkoły i jej mistrza, z drugiej zaś wchodząc w pogłębioną dyskusję z przedstawicielami innych szkół. Praca jest kontynuacją analiz poświęconych pierszej fazie działalności Starej Akademii Platona (Późny Platon i Stara Akademia).
Od redakcji

R. Kuliniak, M. Pandura, Ł. Ratajczak

Filozofia po ciemnej stronie mocy.
Krucjaty marksistów i komunistów polskich przeciwko lwowskiej szkole filozoficznej Kazimierza Twardowskiego.
Część pierwsza: Lata 1945-1951

Termin wydania: 2018 r.

Po przegranej wojnie w roku 1945 społeczeństwo polskie zostało poddane ideologicznej indoktrynacji. Walkę zbrojną prowadziły oddziały partyzanckie żołnierzy wyklętych. Próby legalnego oporu PSL-u Mikołajczyka i Stronnictwa Pracy Popiela, zostały w ciągu kilku lat spacyfikowane. Pozostał Kościół Katolicki, który zwłaszcza po aresztowaniu Prymasa Wyszyńskiego, skupił się na swojej misji religijnej. Władza komunistyczna zawłaszczała stopniowo wszystkie dziadziny życia społecznego, gospodarczego, kulturalnego i naukowego. Przyszedł również czas na polską filozofię. Dziedzictwo które przenieśli filozofowie, którzy przeżyli wojnę i pozostali w kraju, wywodziło się w głównej mierze ze szkoły lwowsko-warszawskiej Kazimierza Twardowskiego, pryncypialnie odmiennej od obowiązującego marksizmu. Konflikt był nieunikniony. Dzięki monografii, kolejna biała plama historii zostaje ujawniona, a prawda dotrze do szerokiego kręgu czytelników.

Chronologiczny zakres dwutomowej monografii obejmuje lata 1945 -1951 (tom I) oraz 1952-1965 (tom II). Część pierwsza, w oparciu o bogaty materiał źródłowy oraz dokumenty, po raz pierwszy w historiografii, w tak szczegółowy sposób, opisuje obronę dziedzictwa szkoły lwowsko-warszawskiej Kazimierza Twardowskiego, w szczególnie trudnym dla całej polskiej nauki okresie stalinowskim.

Filozofowie mieli dwa wyjścia: albo ulec obcej sobie i społeczeństwu ideologii, albo podjąć z nią beznadziejną walkę. Niektórzy ulegli, ale większość podjęła rzuconą rękawicę i jako niezłomni i niepokorni stoczyli walkę o prawdę, zasady i godność polskich naukowców i filozofów. Książka opowiada tę mało znaną historię.

Dzieje filozofii polskiej, tak słabo zbadane i upowszechnione, szczególnie w trudnym okresie stalinizmu, stanowią skarbnicę wiedzy, także historycznej. Autorzy ukazują w jaki sposób państwo totalitarne dewaluuje filozofię w imię ideologii, a naukę pauperyzuje do roli polityki. Dzieło skierowane jest do czytelników zainteresowanych: filozofią, historią filozofii, historią, politologią, historią kultury i nauki oraz innymi naukami humanistycznymi. Posiada ogromne walory poznawcze, edukacyjne i dydaktyczne. Szczególnie polecana jest uczniom, a także studentom w/w dziedzin nauki, pracownikom naukowym i szeroko pojętej inteligencji.

W serii Biblioteka Historyczna

Chris Wickham

Rzym średniowieczny

Angielski historyk, podejmując się zadania napisania książki na temat Rzymu w dobie między innymi rewolucji gregoriańskiej, przestudiował ogromną ilość źródeł archiwalnych zgromadzonych w różnych włoskich archiwach, takich jak na przykład Biblioteca Apostolica Vaticana, Archivio Segreto Vaticano czy Archivio Storico Capitolino. W tym celu odbył około stu wizyt na Półwyspie Apenińskim w ciągu dwudziestu lat.

Przede wszystkim książka ta jest pierwszą analityczną publikacją poświęconą dziejom Wiecznego Miasta w okresie poprzedzającym rok 1200. Po drugie, pomimo że na badany okres przypada reforma monarchii papieskiej, która wstrząsnęła ideologicznymi i politycznymi posadami kontynentu, autor nie ulega presji „upolitycznienia” narracji, lecz prezentuje całą społeczno-polityczną i kulturową złożoność funkcjonowania wszystkich warstw społeczeństwa rzymskiego. Nowe podejście umożliwia dokonanie zasadniczej reinterpretacji politycznych dziejów Rzymu w epoce reform papieskich i walki o inwestyturę, stanowiących jeden z największych momentów kryzysowych w historii miasta. Po trzecie wreszcie, Wickham przedstawia w swej pracy cenną analizę funkcjonowania gospodarki postantycznego miasta (o nadal agrarnych podstawach) oraz charakterystykę całej złożoności jego struktur społecznych.

Z przedmowy wydawcy

Bruno Dumézil

Królowa Brunhilda

Królowa Brunhilda, żona króla Franków Sigeberta I, w książce Bruno Dumezila zostaje po blisko 1500 latach zrehabilitowana. Na nowo odczytując źródła, autor wybiela jej czarną legendę i rolę w historii Królestwa Franków. Z przebiegłej intrygantki, knującej podstępy, toczącej permanentną walkę o wpływy, szczególnie z żoną młodszego brata męża Fredegundą, ukazuje ją jako dostojną córkę wizygockiego króla oraz światłą, miłosierną i dalekowzroczną chrześcijańską władczynię Zachodniej Europy (od Bretanii po Adriatyk oraz od Pirenejów po pogranicze Danii).

W czasach niepokojów, barbarzyńskich obyczajów, ciągłych wojen, buntów szlachty konsekwentnie starała się zachować resztki rzymskiej cywilizacji, hołdowała koncepcji państwa sprawiedliwego, inspirowała reformę prawa (salickiego), władzy sądowniczej i administracji. Przyjaciółka papieży i zakonników reformatorów, symbolicznie pośredniczyła w narodzinach europejskiej średniowiecznej cywilizacji, a jej męczeńska śmierć w 613 roku wyznaczyła etos władzy monarszej – z woli Bożej.