Historia myśli chrześcijańskiej

Pełny tytuł: Historia myśli chrześcijańskiej. Od jej judaistycznych i hellenistycznych źródeł do egzystencjalizmu

Przekład z języka angielskiego: Jacek Aleksander Prokopski i Nadija Łomanowa-Barańska

Termin wydania: grudzień 2026

W Historii myśli chrześcijańskiej. Od jej judaistycznych i hellenistycznych źródeł do egzystencjalizmu, niemiecko-amerykański filozof i teolog, Paul Tillich, dokonał niezwykle trudnego zabiegu stworzenia dzieła jednocześnie autorytatywnego i wyczerpującego, które pozostaje także jasne i niezakłócone naukową adnotacją i debatą. Publikacja jest zbiorem wykładów początkowo wygłaszanych w Unijnym Seminarium Teologicznym oraz na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Chicagowskiego. Została pieczołowicie zredagowana przez przyjaciela i najlepszego z uczniów Tillicha, Carla Edwarda Braatena, który swoim wstępem poprzedził także polską wersję Historii….

Treść obszernego tomu dotyczy m.in.: „przygotowania do chrześcijaństwa”, zawartego w kairos, platońskiej tradycji okresu międzytestamentowego, tajemnych religii, uwyraźnienia pojęcia dogmatu, gnostycyzmu, neoplatonizmu, doktryny Tomasza z Akwinu, Augustyna, reformacji Lutra, jego konfliktu z Erazmem, Zwingliego i dalej Kalwina, idei majestatu Boga, opatrzności i przeznaczenia, autorytetu Pisma Świętego, zagadnień rozumu i wiary, pietyzmu i oświecenia.

Omawia dalej m.in.: transcendentalne „ja” Kanta, przeżycie religijne u Schleiermachera, syntezę Boga i człowieka, umysłu i osoby, w wszechogarniającym systemie idealizmu Hegla. Dalej związek Marksa z Heglem i Feuerbachem, który owocuje przyjęciem chrześcijaństwa „zdemitologizowanego”. Polityczny egzystencjalizm Marksa. „Śmierć Boga” Nietzschego, który sprawia, że właśnie w świetle tej formuły wypowiedzi teologiczne zaczynają być zrozumiałe. Wreszcie teologię Harnacka, Bultmanna, Troeltscha, Bartha oraz współczesny egzystencjalizm, poprzedzony wielkim Duńczykiem – Kierkegaardem.

Całość tej historii to dynamiczna, nie pozwalająca złapać oddechu lektura, nie jest ona bowiem zwykłym chronologicznym opisem myśli i ludzi, lecz egzystencjalną opowieścią, oczekującą zawsze Twojej odpowiedzi, Drogi Czytelniku.