Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.
Opis
Dzieje filozofii polskiej, słabo zbadane i upowszechnione, szczególnie w trudnym okresie stalinizmu, stanowią skarbnicę wiedzy historycznej. Autorzy ukazują w jaki sposób państwo totalitarne zdewaluowało filozofię w imię ideologii, a naukę spauperyzowało narzucając jej rolę polityki. Piszą we Wprowadzeniu:
„W niniejszej pracy podjęliśmy się przedstawić, na bazie materiałów źródłowych dostępnych w archiwach, te często pomijane realia czasów, w których „hartowała się stal”. W szczególności chcieliśmy ukazać jeszcze nieznane oblicze formacji marksistowskiej, która pojawiła się na polskich uniwersytetach wraz z „wyzwoleniem” Polski przez Armię Czerwoną. Zgodnie z marksistowskim prometeizmem i zasadą: „Teraz My!” – zwarli oni szeregi w „reformowaniu” polskiej nauki. Chodziło o to, aby w kilka lat po wojnie stworzyć „marksistowskie getto”, służące zdominowaniu i zmarginalizowaniu reakcyjnej oraz wrogo nastawionej do marksizmu przedwojennej kadry naukowej, której w pierwszych powojennych latach nie miano kim zastąpić. Walczono wówczas nie tylko ze starymi, przedwojennymi profesorami, lecz z zasadami, które próbowali oni wpajać pokoleniu młodych polskich studentów. Proces agitacyjno‑represyjny nie był próbą zmiany zastanego porządku rzeczy, lecz działaniem w zupełności przemyślanym, mającym uczynić z marksizmu jedyną podstawę uprawiania nauki w powojennej Polsce”.
Perspektywy badawcze wyznaczające materiał dla kolejnych tomów „Filozofii po ciemnej stronie mocy”: Po latach zastraszenia społeczeństwo zaczęło się organizować. Filozofia polska w XX wieku była niezwykle czuła na wydarzenia historyczne i polityczne. Kiedy filozofów poddawano presji ideologicznej, ograniczano niezależność, często stawali w obronie prawdy i zasad. Poza ramami czasowymi niniejszej publikacji znajdują się wydarzenia roku 1968 wraz z ich konsekwencjami personalnymi, stratami w nauce i kulturze. Należałoby także opisać „nawrócenie” Leszka Kołakowskiego oraz jego rozliczenie z przeszłością w postaci “Głównych nurtów marksizmu” i innymi dziełami. Ważnym etapem było powstanie KOR-u w roku 1976 oraz Towarzystwa Kursów Naukowych, w których zaangażowało się wielu filozofów. Przełomowe znaczenie miało powstanie wydawnictw drugiego obiegu oraz ich wkład w zniwelowanie monopolu państwa i wszechwładzy cenzury. W podziemiu ukazały się dzieła filozoficzne: Kołakowskiego, Szestowa, Bierdiajewa, Poppera, Camusa, Maritaina i innych. Kolejnym wyzwaniem był okres Solidarności i stan wojenny oraz czas agonii komunizmu do 1989 roku. Pomimo iż zabrakło bezpośrednich uczniów Twardowskiego, w ciągu całego tego okresu odbywały się mniejsze lub większe krucjaty marksistów przeciwko polskiej filozofii.
Spis treści
I. Wprowadzenie 5
II. „Powróćmy jak za dawnych lat w zaczarowanych zdarzeń świat” 9
III. Ich bin hier! 25
IV. „Warszawa jest smutna bez Ciebie!” 60
V. „Adam Schaff zawsze fajne pomysły ma!” 87
VI. Partyjne tsunami 105
VII. Ach, cóż to była za odprawa! 116
VIII. „Warszawę okrył partyjny orła cień!” 147
IX. „Mściwość ludzka nie zna granic” 175
A) Przypadek Tatarkiewicza 180
B) Przypadek Ingardena 199
X. Muzeum dinozaurów stała się
„Biblioteka Klasyków Filozofii” 232
XI. Zakończenie 245
Bibliografia 249
Zusammenfassung 280
Indeks osób 281
